KDV (Katma Değer Vergisi), Türkiye’de neredeyse her ticari işlemde karşımıza çıkan dolaylı bir vergi. Satıcı tahsil eder, devlete öder; ama hesaplama hatası fiyat etiketinden faturaya, beyannameye kadar her yere sıçrar. Bu rehber, KDV dahil/hariç fiyat hesaplama, fatura kesme, indirim, iade ve e-ticaret özelinde sık yapılan tüm hesaplamaları örneklerle gösteriyor.
2026 KDV oranları: hangi üründe kaç?
Türkiye’de 2026 yılı itibarıyla yürürlükte olan üç ana KDV oranı vardır:
- %20 (genel oran): teknoloji, hizmet, kıyafet, kozmetik, mobilya, web tasarımı vb. çoğu kalem.
- %10 (indirimli): gıda, yiyecek-içecek, restoran hizmetleri, bazı tekstil ürünleri, kitap dışı yayınlar.
- %1 (en düşük): ekmek, un, süt, yumurta gibi temel gıdalar, kitap, gazete, dergi, bazı tarımsal ürünler.
Doğru oranı kontrol et
Bir ürünün KDV oranı, sektör ve kalem koduna göre değişebiliyor. Şüphede kaldığında Gelir İdaresi Başkanlığı’nın güncel KDV oranları listesini veya mali müşavirini kontrol et.
KDV hesaplama formülleri: ezberlik 4 satır
KDV hariç fiyattan KDV dahil bulma
Formül: KDV Dahil = Hariç × (1 + Oran). Örneğin 1.000 TL hariç tutarın %20 KDV ile dahil hali: 1.000 × 1,20 = 1.200 TL.
KDV dahil fiyattan hariç bulma
Formül: Hariç = Dahil ÷ (1 + Oran). Örneğin 1.200 TL dahil fiyatın hariç hali: 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL. KDV tutarı: 1.200 − 1.000 = 200 TL.
KDV tutarını doğrudan bulma (hariç fiyat üzerinden)
Formül: KDV Tutarı = Hariç × Oran. 1.000 TL hariç × 0,20 = 200 TL KDV.
KDV tutarını dahil fiyattan ayrıştırma
Formül: KDV Tutarı = Dahil × Oran ÷ (1 + Oran). 1.200 × 0,20 ÷ 1,20 = 200 TL.
Pratik kısa yol
KDV dahil fiyattan hızlı KDV bulmak için: %20 KDV’de fiyatı 6’ya böl. 1.200 ÷ 6 = 200 TL KDV. %10 KDV’de fiyatı 11’e böl. Bu pratik formüller hesap makinesi olmadan zihinden hızlı sonuç verir.
Örnekler: günlük hayattan KDV hesaplama
Örnek 1 — Restoran adisyonu
550 TL’lik bir restoran hesabı KDV dahildir (%10 oran). KDV hariç tutar: 550 ÷ 1,10 = 500 TL. KDV: 50 TL. Faturada bu ayrıştırılarak gösterilir.
Örnek 2 — Web tasarımı teklifi
Bir ajans 15.000 TL + KDV teklif veriyor. Toplam ödeme: 15.000 × 1,20 = 18.000 TL. Eğer ajans "KDV dahil 15.000 TL" diyorsa, hariç tutar: 15.000 ÷ 1,20 = 12.500 TL ve KDV: 2.500 TL’dir.
Örnek 3 — E-ticaret ürünü
Mağazana 800 TL’ye giren bir ürünü %30 kâr marjıyla satmak istiyorsan: hariç satış fiyatı 800 × 1,30 = 1.040 TL. KDV dahil etiket: 1.040 × 1,20 = 1.248 TL. Kargo dahil iade içermeyen netto kazanç hesabı bu üzerinden yapılır.
Örnek 4 — Serbest meslek makbuzu
Bir grafiker 5.000 TL hizmet veriyor. KDV (%20) = 1.000 TL. Stopaj (%20) = 1.000 TL. Müşterinin ödeyeceği: 5.000 + 1.000 − 1.000 = 5.000 TL. Grafikerin eline geçen: 4.000 TL. KDV ayrıca müşteri tarafından ödenir ve grafiker tarafından beyan edilir.
E-ticaret ve e-Arşiv faturada KDV kuralları
- Online satışta etiket fiyatı her zaman KDV dahil gösterilir; tüketici hakları yasası gereği.
- B2B satışta hariç + KDV gösterimi yapılır; alıcı KDV’yi indirim konusu yapabilir.
- e-Arşiv ve e-Fatura sistemlerinde KDV otomatik hesaplanır; ama yanlış oran seçimi sık yapılan bir hata.
- Yurt dışına satışta KDV %0 uygulanır (ihracat istisnası); ancak fatura ve gümrük beyannamesi gerekir.
- Dijital ürün satışında (PDF, kurs, abonelik) yine genel oran %20 uygulanır.
Yanlış KDV oranı para kaybettirir
Bir gıda ürününü %20 KDV ile satarsan, hem rekabette kaybedersin hem de fazla KDV ödediğin için müşterine pahalı görünürsün. Yanlış oranı düşük seçersen vergi cezası ve gecikme faizi ile karşılaşırsın.
KDV indirim ve iadesi: ne zaman talep edilir?
KDV mükellefi (vergi dairesine kayıtlı işletme) iseniz, satın aldığınız mal/hizmet için ödediğiniz KDV’yi sattıklarınızdan tahsil ettiğiniz KDV’den düşersiniz. Aradaki fark devlete ödenir. Eğer ödediğiniz KDV tahsil ettiğinizden fazlaysa, bu fark devamlı tutulur veya belli koşullarda iade alınır. Bireysel müşteriler (KDV mükellefi olmayanlar) KDV iadesi alamaz.
Sıkça sorulan sorular
Fiyatı yazarken "KDV dahil" mi "hariç" mi yazmalıyım?
Tüketiciye satış yapıyorsan KDV dahil yazmak zorundasın. B2B satışta hariç + KDV ayrı gösterimi tercih edilir.
KDV oranı yıl içinde değişebilir mi?
Evet. Cumhurbaşkanlığı kararıyla KDV oranı değiştirilebilir; tarihsel olarak %18 → %20 geçişi 2023’te yaşandı. Faturada eski tarihli işleme eski oran uygulanır.
Kredi kartı komisyonu KDV’ye dahil mi?
Hayır. Banka komisyonu KDV’den ayrı bir gider kalemidir; iyzico/PayTR kesintilerini ayrı izlemelisin.
Faturada KDV göstermek zorunda mıyım?
Evet, KDV mükellefi olduğunda kestiğin her fatura ve fişin üzerinde KDV oranı ve tutarı ayrı satırda gösterilmek zorundadır.
KDV beyannamesi ne zaman verilir?
Aylık olarak, takip eden ayın 28. günü akşamına kadar e-Beyanname üzerinden verilir ve ödeme aynı tarihe kadar yapılır.